Quảng Ninh là tỉnh ven biển có vị trí địa lý thuận lợi, có nhiều tiềm năng, lợi thế đặc thù để phát triển kinh tế biển, đảo. Tỉnh có 10/14 huyện, thị xã, thành phố tiếp giáp biển, trong đó có 2 huyện đảo là Vân Đồn và Cô Tô. Tổng diện tích các địa phương ven biển và vùng biển đảo chiếm 72% tổng diện tích, 72,5% dân số và hơn 75% GDP của tỉnh. Với bờ biển dài khoảng 250km, diện tích mặt biển rộng trên 6.000km2, trên 40.000ha bãi triều, 20.000ha eo vịnh và 2.727 hòn đảo lớn, nhỏ với nhiều đảo có tiềm năng phát triển công nghiệp, cảng biển, dịch vụ và du lịch... là điều kiện rất quan trọng để các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đến tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác làm ăn.

Nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của kinh tế biển, đảo, nhiều năm qua tỉnh đã đẩy mạnh phát triển khu vực này; nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khoá X) về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020.

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của tỉnh, trọng tâm là chỉ đạo các ngành, các địa phương tập trung phát huy, khai thác có hiệu quả mọi tiềm năng, thế mạnh của biển, ven biển, vùng biển đảo, để phát triển mạnh các ngành kinh tế hàng hải, cảng biển và dịch vụ khai thác cảng biển, vận tải biển, đóng và sửa chữa tàu thuyền, các loại hình du lịch biển, ven biển, du lịch trên đảo; khai thác, nuôi trồng, chế biến thuỷ sản; hình thành các trung tâm kinh tế phát triển hướng ra biển như Vân Đồn, Hải Hà, làm động lực thúc đẩy sự phát triển của vùng và toàn tỉnh. Xây dựng huyện đảo Cô Tô thành trung tâm dịch vụ hậu cần đánh bắt hải sản xa bờ; tiến hành thăm dò, khai thác tài nguyên khoáng sản ở biển, kết hợp chặt chẽ với bảo vệ tài nguyên biển, môi trường sinh thái biển, ven biển; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với giữ vững an ninh - quốc phòng và bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên vùng biển, đảo.

Đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác cùng phát triển với các tỉnh lân cận trong nước; chủ động hội nhập, quan hệ hợp tác hữu nghị với các nước trong khu vực.

Để đưa những chủ trương đó trở thành hiện thực, những năm qua, tỉnh đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư, xây dựng nhiều dự án, công trình mang tính chiến lược, nhằm khai thác các tiềm năng của biển đảo, tạo ra những bước tiến mới trong đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân trên tuyến biển, đảo.

Cụ thể là, thực hiện các Quyết định số 289 (ngày 18-3-2008) và 965 (ngày 21-7-2008) của Thủ tướng Chính phủ, đã có hàng trăm tàu, thuyền khai thác và làm dịch vụ nghề cá của ngư dân trong tỉnh được hỗ trợ nâng cấp, sửa chữa, duy trì hoạt động đánh bắt xa bờ; hỗ trợ hàng trăm tỉ đồng mua dầu, mua bảo hiểm cho ngư dân mỗi năm. Cùng với đó, tỉnh hỗ trợ đầu tư xây dựng một số công trình cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi trồng thuỷ sản ở các xã nghèo, xã ven biển và xã đảo, tạo tiền đề vững chắc để phát triển lĩnh vực kinh tế này.

Xác định để phát triển nghề đánh bắt xa bờ, cần xây dựng hệ thống cảng cá, các trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, các khu neo đậu tránh trú bão tàu thuyền cho ngư dân; tỉnh đã chỉ đạo nghiên cứu và trình T.Ư phê duyệt xây dựng các khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền, các trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá tại các huyện, thị ven biển Móng Cái, Yên Hưng, Tiên Yên, Hải Hà và Cô Tô...

Việc tổ chức đưa dân ra một số đảo lớn đã được tỉnh triển khai khá bài bản, cùng với thực hiện tốt chính sách hỗ trợ hộ chính sách, hộ nghèo về nhà ở, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo nhân dân sinh sống trên các tuyến đảo. Những năm qua, thông qua nguồn vốn từ một số chương trình mục tiêu của T.Ư, nhất là từ Chương trình Biển Đông-Hải đảo, kết hợp với huy động vốn của địa phương, tỉnh đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng mỗi năm để xây dựng cơ sở hạ tầng trên các huyện đảo, xã đảo.

Các công trình đã và đang đáp ứng tốt nhu cầu ổn định dân sinh, nâng cao dân trí trên vùng biển, đảo và ven biển, bảo đảm gắn kết chặt chẽ chiến lược phát triển kinh tế với chiến lược quốc phòng-an ninh trong tình hình mới, tạo nền tảng vững chắc để thu hút các dự án đầu tư vào khu vực này. Trong năm nay, tỉnh đang chỉ đạo hoàn thành xây dựng hồ chứa nước ngọt Trường Xuân trên huyện đảo Cô Tô và đưa lưới điện từ đất liền ra huyện này.

Trong quá trình triển khai các chương trình phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn nói chung, trên khu vực biển, đảo nói riêng, bao giờ tỉnh cũng đặc biệt chú trọng đến quy hoạch theo hướng hình thành các vùng đô thị gắn với khu công nghiệp (KCN) ven biển, quy hoạch ngành, địa phương, nhằm phát triển đồng bộ, phù hợp hơn với đặc thù của từng vùng, miền cả về kinh tế-xã hội với quốc phòng-an ninh. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 11 KCN được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng với tổng diện tích hơn 10.000ha.

Trong đó, tại vùng biển và biển đảo của tỉnh có 3 KCN đang hoạt động là Cái Lân, Việt Hưng và Hải Yên và 6 KCN đang trong giai đoạn xây dựng và chuẩn bị xây dựng là Cảng-biển Hải Hà, Đông Mai, Hoành Bồ, Dịch vụ Đầm Nhà Mạc, Tiên Yên và KCN phụ trợ ngành Than. Thời gian qua, các KCN trong vùng ven biển, hải đảo của tỉnh đã thu hút được một số dự án đầu tư nước ngoài và trong nước.

Đến thời điểm hiện nay, cơ sở hạ tầng ở vùng ven biển, hải đảo của tỉnh đã được xây dựng một cách đồng bộ, đang phát huy hiệu quả cao, là điểm đến đầy hứa hẹn của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Quang Minh